Πρόσθεση με DOMINO!


Το παιχνίδι του ντόμινο είναι οικείο στα περισσότερα παιδιά καθώς η μορφή του μοιάζει με αυτή των ζαριών (δείτε σχετικά http://www.xamogelakia.com/index.php?page=article190). Προϋπόθεση για να ξεκινήσουμε την πράξη της πρόσθεσης είναι τα παιδιά να έχουν κατανοήσει τις σχέσεις των αριθμών της πρώτης δεκάδας. Αν πάρουμε τον αριθμό 5 για παράδειγμα, είναι σε θέση να βρουν όλους τους σχετικούς συνδυασμούς (0+5, 4+1, 3+2 κτλ). Στη δραστηριότητα της πρόσθεσης που θα παρουσιασθεί, χρησιμοποιείται το ντόμινο με έναν διαφορετικό τρόπο από τον κλασικό (όπου τα παιδιά προσπαθούν να χρησιμοποιήσουν όλα τα πλακίδια για να φτιάξουν ένα ενιαίο έργο, ταιριάζοντας το κάτω τμήμα ενός πλακιδίου με το επάνω τμήμα ενός άλλου).

3dom.jpg
4dom.png

ΣΤΟΧΟΣ

Εισαγωγή στην πράξη της πρόσθεσης


ΥΛΙΚΑ

Πλακίδια του ντόμινο (αν δεν έχουμε, εκτυπώνουμε από το διαδίκτυο και τα κολλάμε σε χαρτόνι)


ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

Εξηγούμε ότι το παιχνίδι του ντόμινο θα χρησιμοποιηθεί με μια νέα διάσταση, απ' αυτή που γνώριζαν έως τώρα. Δείχνουμε ένα πλακίδιο για να παρατηρήσουν ότι καθένα τους έχει μία γραμμή που το χωρίζει σε δύο τμήματα. Τα παιδιά παρατηρούν το ένα τμήμα του πλακιδίου (έχουμε καλύψει το άλλο μισό με το χέρι μας) και ζητάμε να αναγνωρίσουν την ποσότητα. Το ίδιο κάνουμε και για το άλλο μισό. Η στρατηγική αυτή ονομάζεται "μέτρηση όλων", καθώς τα παιδιά για να βρουν το άθροισμα δύο ποσοτήτων, ενώνουν διαδοχικά τα επιμέρους μέρη. Αργότερα, "σε ένα τελικό στάδιο, οι μαθητές δεν μετρούν τις ποσότητες αλλά αθροίζουν τους αριθμούς που είναι και ο επιδιωκόμενος στόχος" (Τζεκάκη, 2010, σελ. 306).

5dom.png6dom.gif

Στο εμπόριο υπάρχουν ντόμινο 28 πλακιδίων σε απλή μορφή, που φτάνουν έως 6 κουκκίδες σε κάθε τμήμα, κατάλληλο για τις πρώτες εφαρμογές. Υπάρχουν και ντόμινο με 9 κουκκίδες. Στο διαδίκτυο, υπάρχει πληθώρα ντόμινο που μπορούν να εκτυπωθούν και να χρησιμοποιηθούν.

7dom.jpg


8dom.gif

Συζητάμε με τα παιδιά ώστε να κατανοήσουν ότι όταν θέλουμε να βρούμε πόσες είναι όλες μαζί οι κουκκίδες σ' ένα πλακίδιο, μετράμε αυτές στο πρώτο τμήμα του πλακιδίου και έπειτα, συνεχίζουμε τη μέτρηση στο δεύτερο τμήμα. Στο δεύτερο πλακίδιο, δεν ξεκινάμε τη μέτρηση από την αρχή (που είναι το πιο κοινό λάθος που κάνουν). Επιλέγουμε ένα πλακίδιο για να το δείξουμε ως παράδειγμα. Ζητάμε να βρουν πόσες κουκκίδες υπάρχουν σε κάθε πλευρά κι έπειτα πόσες είναι στο σύνολό τους. Ένας τρόπος είναι να δείχνουμε εμείς ή ένα νήπιο τις κουκκίδες και τα υπόλοιπα παιδιά να μετρούν δυνατά.

9dom.jpg

10dom.jpg

























Αργότερα, μπορούμε να αναπτύξουμε μία συζήτηση σχετικά με τον τρόπο που γράφουμε αυτό που μετρήσαμε. Κάποια παιδιά έχουν πολλές εμπειρίες σχετικά με το θέμα αυτό. Πώς μπορούμε να γράψουμε με σύμβολα πόσες κουκκίδες υπάρχουν; Για παράδειγμα, πώς γράφουμε:

-"μία" κουκκίδα και "μία" ακόμα κουκκίδα; που είχε το πλακίδιο που επέλεξε ο Πάνος;

-το "μαζί", και το "και";

-το "μας κάνει" ή το "όλα μαζί μας κάνουν";

Στο συγκεκριμένο παράδειγμα, συμφωνήσαμε με τα παιδιά να χρησιμοποιήσουμε έναν κόκκινο μαρκαδόρο για τους αριθμούς και έναν μπλε για τα δύο σύμβολα, ώστε να εντοπίζονται ευκολότερα στο χαρτί.

11dom.jpg

12dom.jpg















Σημειώνεται ότι το αν και πότε θα εισάγει κάθε νηπιαγωγός τα σύμβολα της πρόσθεσης (+ και =) εξαρτάται από τη σύνθεση του τμήματος και την ετοιμότητά των παιδιών. Δεν ξεχνάμε όμως, να είμαστε ελαστικοί στα λάθη τους (αν για παράδειγμα σημειώσουν αντίστροφα κάποιους αριθμούς, όπως το 6 όπως φαίνεται στο παράδειγμα). Στη φάση αυτή, μας ενδιαφέρει να καταλάβουν ότι μπορούν να αναπαραστήσουν γραπτώς διάφορα αθροίσματα. Η χρήση αντικειμένων διευκολύνει την κατανόηση αυτή.


Τζεκάκη, Μ. (2010). Μαθηματική εκπαίδευση για την προσχολική και πρώτη σχολική ηλικία. Αλλάζοντας την τάξη των μαθηματικών. Θεσσαλονίκη: Ζυγός.