Μαμά γιατί καπνίζεις;


Φαντάζομαι πως το τσιγάρο για πολλούς από εσάς, αποτελεί μια από τις λίγες … απολαύσεις που έχουν παραμείνει στη ζωή σας μετά από την απόκτηση των παιδιών σας. Έχετε όμως σκεφτεί ποτέ τις συνέπειες που μπορεί να έχει η απόλαυσή σας αυτή στα παιδιά σας;

Η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας χαρακτηρίζει το κάπνισμα ως τη μεγαλύτερη επιδημία του περασμένου αιώνα που θα έχει δυσμενείς επιδράσεις στην υγεία, όχι μόνο των ενεργητικών καπνιστών, αλλά και των παθητικών.
Τα παιδιά που εκτίθενται στον περιβαλλοντικό καπνό τσιγάρων βρίσκονται σε ιδιαίτερα αυξημένο κίνδυνο, ενώ ανησυχητικές διαστάσεις λαμβάνει τα τελευταία χρόνια ο αριθμός των παιδιών που καπνίζουν.

Το κάπνισμα θεωρείται, παγκόσμια, ένας από τους κύριους αιτιολογικούς παράγοντες για την εμφάνιση διαφόρων νοσημάτων.

Με βάση επιδημιολογικά δεδομένα, το κάπνισμα σκοτώνει πολύ περισσότερα άτομα το χρόνο από όσα το Σύνδρομο Επίκτητης Ανοσολογικής Ανεπάρκειας (AIDS) και τα τροχαία ατυχήματα. Στη Μεγάλη Βρετανία, έχει υπολογισθεί ότι το κάπνισμα σκοτώνει 4 φορές περισσότερους ανθρώπους από τα ατυχήματα, τη βία και τα ναρκωτικά μαζί.

Από έρευνες που έχουν γίνει στην Ελλάδα για το κάπνισμα στην παιδική και εφηβική ηλικία, φαίνεται ότι η συχνότητά του είναι υψηλή. Στη χώρα μας, σε μελέτη του 1998, το 20,8% (2.700) μαθητών του Γυμνασίου και Λυκείου δήλωσαν ότι καπνίζουν συστηματικά. Στην Αθήνα, βρέθηκε ότι το 26,4% των παιδιών ηλικίας 10-14 ετών είναι καπνιστές. Σε μαθητές και μαθήτριες της Γ΄ τάξης Λυκείου ηλικίας 18 ετών, στο Νομό Έβρου, το 1984, βρέθηκε ότι το 49,2% των μαθητών και το 35,7% των μαθητριών κάπνιζαν.

Με βάση μελέτες, τα παιδιά που έχουν αυξημένη πιθανότητα να καπνίσουν στην εφηβεία (15-16 ετών), είναι αυτά που μεγαλώνουν κοντά σε γονείς που καπνίζουν. Είναι στατιστικό δεδομένο το γεγονός ότι μόνο το 10-15% των ενηλίκων καπνιστών αναφέρουν τη μύησή τους και την έναρξη του καπνίσματος μετά το 19ο χρόνο της ηλικίας τους. Επίσης, παρατηρείται μια τάση να καπνίζουν όλο και περισσότερα κορίτσια.


Κάπνισμα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης

Από το 1957, έχει επισημανθεί ότι τα νεογνά των γυναικών που καπνίζουν κατά την εγκυμοσύνη έχουν βάρος και μήκος μικρότερο από τα νεογνά γυναικών που δεν καπνίζουν.

Η νικοτίνη και το μονοξείδιο του άνθρακα που εισπνέουν οι καπνίστριες φτάνει στο μωρό δια μέσω του πλακούντα και εμποδίζει τις θρεπτικές ουσίες να φτάσουν στο έμβρυο, ενώ περιορίζει το ποσοστό του οξυγόνου που παίρνει το έμβρυο.

Το κάπνισμα της εγκύου αυξάνει τις αποβολές, τις αιμορραγίες του πλακούντα και τον πρόδρομο πλακούντα, τις πιθανότητες πρόωρου τοκετού, την περιγεννητική νοσηρότητα και θνησιμότητα και πιθανώς τις συγγενείς ανωμαλίες του εμβρύου (συγγενής καρδιοπάθεια, ανεγκεφαλία, διαμαρτίες του ΚΝΣ). Παράλληλα ελαττώνει το βάρος, το μήκος και την περίμετρο κεφαλής του νεογνού.
Έχει επίσης βρεθεί, ότι το κάπνισμα της εγκύου συνδέεται με αυξημένη συχνότητα αιφνίδιου θανάτου, αργότερα, με παροδική καθυστέρηση της σωματικής αύξησης και ψυχοκινητικής εξέλιξης και με συχνότερη εκδήλωση βρογχικού άσθματος στο βρέφος και στο παιδί.

Το κάπνισμα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης ευθύνεται για το 20-30 % των παιδιών που γεννιούνται με χαμηλό βάρος, για το 14% των πρόωρων τοκετών και το 10 % των νεογνικών θανάτων.


Κάπνισμα κατά τη διάρκεια του θηλασμού

Η νικοτίνη απεκκρίνεται στο μητρικό γάλα σε τριπλάσιες ποσότητες απ΄ ό,τι στο πλάσμα και είναι ανάλογη με τα τσιγάρα που καπνίζουν οι θηλάζουσες, αν και επηρεάζεται από περιβαλλοντικούς παράγοντες και τις καπνιστικές συνήθειες της μητέρας. Η μεγαλύτερη απέκκριση στο γάλα γίνεται στις δύο πρώτες ώρες μετά το κάπνισμα. Πρακτικά, μετά την παρέλευση 2,5 ωρών από το κάπνισμα, η νικοτίνη έχει υποτετραπλασιασθεί και ο θηλασμός μπορεί να θεωρείται ασφαλής.

Τα θηλάζοντα βρέφη μητέρων που καπνίζουν περισσότερο από 10 τσιγάρα την ημέρα, παρουσιάζουν κωλικούς, εμετούς, ταχυκαρδία, αδυναμία, ευαισθησία σε λοιμώξεις, ενώ όταν οι μητέρες καπνίζουν περισσότερα από 20 τσιγάρα την ημέρα, η συμπτωματολογία είναι έντονη, παρατηρείται, δε, σημαντική μείωση στην παραγωγή μητρικού γάλακτος.

stop smoke.jpg
Οι επιπτώσεις του καπνίσματος στα παιδιά

Τα παιδιά, εκτός του ότι εκτίθενται περισσότερο χρόνο στον καπνό, είναι πιο ευαίσθητα και οι ενδεχόμενοι κίνδυνοι της έκθεσής τους στο παθητικό κάπνισμα μπορούν να εκτιμηθούν διαχρονικά κατά τη διάρκεια της ανάπτυξής τους.

Ένα παιδί καπνίζει το χρόνο 30 τσιγάρα αν καπνίζει μόνο ο πατέρας (κατανάλωση 15-20 τσιγάρα ημερησίως), 50 τσιγάρα όταν καπνίζει μόνο η μητέρα και 80 τσιγάρα όταν καπνίζουν και οι δύο γονείς.


Από μεγάλη έρευνα που πραγματοποιήθηκε στην Α΄ Κλινική του Πανεπιστημίου Αθηνών, διαπιστώθηκε ότι τα παιδιά που εκτίθενται σε παθητικό κάπνισμα :

  • έχουν 3-5 φορές μεγαλύτερη νοσηρότητα από το αναπνευστικό σύστημα, συγκριτικά με τα παιδιά που δεν εκτείθονται στον καπνό του τσιγάρου.
    έχουν μεγαλύτερη συχνότητα συμπτωμάτων και λοιμώξεων του ανώτερου και του κατώτερου αναπνευστικού συστήματος
  • ευνοείται η μετάδοση ιογενών και μικροβιακών λοιμώξεων από τους γονείς στο παιδί με το βήχα
  • αποτελεί εκλυτικό αίτιο, παράγοντα διατήρησης και επιδείνωσης του άσθματος
  • έχουν τετραπλάσια πιθανότητα εκδήλωσης οξείας μέσης ωτίτιδας με υγρό. Εκτιμάται, ότι το ποσοστό χρόνιας ωτίτιδας που αποδίδεται στο παθητικό κάπνισμα ανέρχεται στο 15% του συνόλου των περιπτώσεων της νόσου

Κάθε 5 τσιγάρα που καπνίζει η μητέρα αυξάνουν τη συχνότητα των λοιμώξεων του αναπνευστικού στο παιδί κατά 2,5-3,5%, η δε επίπτωση αυτή είναι συχνότερη στα 2 πρώτα χρόνια της ζωής και ιδιαίτερα στον πρώτο χρόνο της ζωής. Ως παράδειγμα αναφέρεται ότι τα βρέφη καπνιστών γονέων έχουν τετραπλάσια πιθανότητα να εμφανίσουν βρογχίτιδα.


Μην ξεχνάτε ότι…

  • Όπως η συμπεριφορά έτσι και οι συνήθειές σας, αποτελούν το σημαντικότερο πρότυπο και παράδειγμα στη ζωή του παιδιού σας. Μάλιστα, σύμφωνα με μελέτες ο πρώτος παράγοντας για έναν μελλοντικό καπνιστή είναι ο γονιός καπνιστής
  • Η νικοτίνη ανήκει στις εξαρτησιογόνες ουσίες και προκαλεί εθισμό, ενώ η στέρησή της συνοδεύεται από μακρό στάδιο απεξαρτητοποίησης
  • Το δικαίωμα της προάσπισης της Υγείας και της ζωής κάθε ατόμου υπερτερεί του δικαιώματος της απλής ευχαρίστησης

Πηγή Πληροφοριών: Α’ Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών